__Verslag van de bijeenkomst over windmolens op 16 november in zalencentrum De Haverkamp in Markelo.__

Deze “informatie avond” over windmolens werd zeer druk bezocht. Naar schatting 500 mensen waren aanwezig, waaronder ook burgemeester Nauta, wethouder Meulenkamp, diverse raadsleden en statenleden, ambtenaren van de gemeente.

__Inleiding Gertjan Oplaat__

De avond werd geleid door Gertjan Oplaat uit Markelo, oud 2^{e} kamerlid voor de VVD.Hij leidde de sprekers in met het beeld van een sahara in de Hof van Twente als beeldspraak om de kaalslag te beschrijven als de windmolenparken er zouden komen. Maar Oplaat wijst ook op de sociale ontwrichting, omdat er ernstige tegenstellingen worden veroorzaakt.

__Makelaar Berendsen__

Makelaar Henk Berendsen van Robers Makelaardij uit Holten gaf een goed gefundeerde analyse van de gevolgen op de woningmarkt van de windmolens.

In Hof van Twente is het sterke punt de fraaie natuur en de rust, gecombineerd met goede infrastructuur en goede voorzieningen. Uitstekende combinatie om goed te wonen en ook voor het toerisme. De werkgelegenheid is vaak buiten de Hof van Twente in de grotere steden.De situering bij de A1 is ook gunstig voor de bereikbaarheid.De plaatsing van een aantal grote windmolens zal het sterke punt van fraaie natuur en stilte sterk aantasten en deze uitstraling zal niet beperkt blijven tot de directe omgeving, maar over de gehele Hof van Twente. Het geeft een verandering van het karakter, omdat de molens tot in de verre omgeving te zien zijn en omdat het geluid tot ca 2,5 km als hinderlijk wordt ervaren. Toeristen blijven niet op één plek hangen maar fietsen en wandelen of rijden paard, waardoor zij in contact komen met de gevolgen van de windmolens.Inwoners vinden het prettig om in het buitengebied te wonen te midden van fraaie natuur en rust in doorgaans fraaie buitenhuizen. Zij staan borg voor een flink deel van de uitgaven in Hof van Twente. De aankondiging van de plannen heeft nu al een grote impact op de verkoop van huizen.Berendsen heeft een paar voorbeelden van klanten die wachten en de ontwikkelingen afwachten.Nu is daardoor nog geen invloed op de prijsvorming vast te stellen, alleen het stilliggen van de verkoop. Op langere termijn is onvermijdelijk ook een prijsdaling het gevolg als mensen gedwongen zijn om te verkopen.Wanneer iemand zijn hypotheek wil/moet oversluiten en de WOZ waarde van zijn huis is verminderd door de plaatsing van een windmolen, zal de bank taxatie eisen en zal de hypotheek worden verminderd. De impact in Hof van Twente is veel groter dan in andere delen van Nederland waar al windmolens zijn geplaatst, zoals in vlakke polders , of waar het lawaai van verkeer overheerst. Afhankelijk van de omstandigheden zoals afstand en omgeving treden waardevermindering op tussen 3 en 30 % en soms zelfs 50% in de directe omgeving van een molen. Een aantal gevallen van jurisprudentie is onderzocht. De Raad van State hanteert als maatstaf 2300 meter afstand om als omwonende te worden erkend. Ook het vestigingsklimaat gaat achteruit. Omdat tegenwoordig veel ondernemers via internet hun werk verrichten en in het buitengebied glasvezel wordt aangelegd biedt dat de mogelijkheid om in een fraaie en rustige omgeving te werken. Windmolens zullen deze vestigingskansen aanmerkelijk verminderen. Recreatief onroerend goed wordt om bovengenoemde redenen ook hard getroffen. De WOZ waarde en de verkoop waarde dalen aanmerkelijk.

__Rob Rietveld, directeur Nederlandse Vereniging van Omwonenden Windmolens (NLVOW)__

Windmolens veroorzaken overlast door geluid, slagschaduw, waarschuwingslichten, visuele aantasting van het landschap door de grote hoogte en door het bewegen van de wieken.

Hij gaat voornamelijk in op de geluidsaspecten van windmolens. De molens veroorzaken binnen 2,5 Km hinder binnenshuis en buitenshuis in een groot aantal gevallen (10-30%). Vroeger golden in Nederland geluidsnormen van 41 dB voor windmolens. Maar omdat hierdoor de bouw van windmolens op land werd beperkt zijn in 2011 deze normen opgerekt tot 47 dB Lden (Level day, evening, night). In de praktijk komt dit neer op __een jaargemiddelde__ van 47 dB. D.w.z. als de molen een tijdje stil staat omdat er geen wind is, dan mag de molen daarna veel meer lawaai maken dan 47 dB. Hij maakte de vergelijking met het rijden met een auto in de bebouwde kom: als je 6 dagen langzaam rijdt dan mag je één dag wel 150 km /uur rijden. Bovendien is het geluidsniveau niet verifieerbaar, omdat dan een heel jaar gemeten moet worden, maar ook zonder het achtergrond geluid, hetgeen in de praktijk niet mogelijk is. Verder wordt het geluidsniveau (geen jaargemiddelden) met computermodellen uitgerekend, waarbij de realiteit vaak heel anders blijkt te zijn dan het model. Soms 9 dB hoger, dat is een factor 8x hoger. Dit alles geeft grote problemen bij het handhaven van de geluidsnormen. In de Hof van Twente is ’s nachts en ’s avonds het geluidsniveau in het buitengebied ca 20 db en overdag ca 30 dB. Dit is een verschil van ca 17 dB met de toegestane geluidsnorm voor de windmolen overeenkomend met een factor van ca 30x hoger. Hierdoor zal in een zeer groot gebied (ca 2500 ha) het geluid van de windmolens overheersend zijn. De buitenlandse normen kennen geen jaargemiddelde en zijn veel strenger. Voor laagfrequent geluid bestaan geen normen <150 Hz. Laagfrequent geluid wordt niet gehoord, maar kan wel invloed hebben op het lichaam. Er zijn steeds meer aanwijzingen voor gezondheidsklachten, maar dit kan (nog) niet statistisch worden aangetoond.

__ Robert Jan Kortenoever van buitencentrum Hessenheem in Markelo__ legt uit dat het toerisme om zeep wordt gebracht met het plaatsen van windmolens. En dat terwijl de gemeente juist de vrijetijdseconomie wil stimuleren! Het zijn nu ca 370.000 overnachtingen per jaar. Voor de inkomsten van de gemeente en voor de economie van de Hof van Twente van wezenlijk belang.

** Ellen Broeknellis, inwoonster van Markelo** houdt een gloedvol betoog over haar visie op het geheel. Zij woont zelf niet in de directe invloedsfeer van de geplande molens. Maar de invloed zal wel degelijk in de hele Hof van Twente merkbaar zijn. Alsof je een autosnelweg dwars door het dorp aanlegt. Het enige dat Markelo heeft is het unieke landschap en dat enige wordt door de windmolens weggenomen. Het getuigt van moed en visie om als bestuurder deze plannen compleet van tafel te vegen.

** Aleid Diepeveen **doet een oproep aan de bewoners om zich te melden om mee te denken aan alternatieven voor de windmolens. Begin met energiebesparing, daar valt nog veel te winnen. Maar ook mestvergisting, aardwarmte en natuurlijk zonnepanelen. Deskundige ondersteuning zou moeten worden ingehuurd om alle mogelijkheden te bespreken en onderzoeken op hun haalbaarheid.

Aan het einde van de avond besluit ** Gertjan Oplaat** met de woorden: “investeren in de gemeenschap is de meest duurzame investering met het hoogste rendement die je kunt doen als gemeente”.

## 4111 Comments